Tosya'nın kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber Kastamonu müzesi ilgililerince yapılan geziler neticesinde yer üstü vesikalardan az hatalı bir hesapla 3-4 bin senelik bir maziye sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Tosya Gaşkalar, Hititler, Firig'ler, Kimmer'ler, Lidya'lılar, Iran'lılar, Yunanlılar, Romalı'lar, Bizans'lılar, Danişment'liler, Çobanlar, Candaroğulları ve Osmanlı'lar hakimiyetinde bulunmuş, Moğollar ve Selçuklular Devrinde PAFLAGONYA (Kastamonu) hakimiyetinde yaşamış eski bir kazadır.
Tosya halkının Orta Asya'dan zaman, zaman göç ederek Anadolu'nun iskan sahalarına ve dolayısıyla bu bölgeye gelip yerleşen Türkler olduğu belirlenmiştir.
Tosya'nın kuruluş tarihinin ve kurucularının isimlerini belli eden tarih araştırmaları kesin olarak yapılmamıştır. Ancak kuruluşunun ilk paragrafta belirlendiği üzere kuruluş tarihi tahmini olarak bilinmektedir.
Ancak Tosya'nın da dahil bulunduğu Doğuda Kızılırmak, Batıda Bartın çayı, Güneyde Aydost dağlarının Kızılırmakla birleştiği saha ile Kuzeydeki Karadeniz arasındaki kalan bölgeye Yunan şairi Homeros tarafından M.Ö. 7’nci Yüzyılda yerleşenlerin adına izafetle PAFLAGONYA dendiği bilinmektedir.
Tosya'ya DOCEİA adı Bizanslılar devrinde verilmiştir. Bundan önceki adının ZAOKA olduğu Ptolemaios tarafından bildirilmektedir.
1830 (Rumî 1250) tarihine rastlayan nüfus kayıtlarına göre bu günkü Tosya Kazası hudutları dahilinde Tosya ve Saz olmak üzere iki kazaya rastlanmaktadır.
Tosya Kastamonu vilayetine bağlı 30 mahalle 41 köy, Saz kazası ise Çorum vilayetine bağlı 9 köyden ibaret olup, ilçenin yeri Kuşçular ve Çakal köyü arasındadır.
1880 (Rumî 1300) tarihleri kaydında yalnız Tosya kazası görülmekte, Saz kazasından herhangi bir bahis bulunmamaktadır. Saz kazasına bağlı köylerinde Tosya kazasına bağlı olduğu görülmektedir.
Bundan da Saz kazasının 1830 ile 1880 yılları arasında Tosya kazasına bağlandığı anlaşılmaktadır.
1880 tahrir nüfus kayıtlarında Tosya 16 mahalle ve 41 köyden oluşmaktadır. Kayıtlara göre kazada mahalleler veya köyler, diğer komşu mahalle ve köylerle birleşmiştir.
1904 (Rumî 1320) yılından sonra Yerkuyu köyü Ilgaz kazasına, Aruk, Beygircioğlu ve Üğüz köyleri Kargı kazasına bağlanmış, Musa, Keçeli köyleri Taşköprü kazasından, Gövrecik ve Bürnük köyleri Kastamonu vilayetinden Tosya kazasına geçmiş bazı köy parçaları da müstakil köy haline gelmiştir.
Ortalıca ve Karaköy köyleri 1935 yıllarında Kargı kazasına,1948 yılında da Kargı kazasından Tekrar Tosya kazasına bağlanmıştır. Bu günkü durumda Tosya ilçesi 23 Mahalle, 52 köy ve 1 beldeden ibarettir.
Copyright © Kilkuyu.NET - Kilkuyu Köyü - Tosya Kilkuyu Köyünün Portali - Tosya Kilkuyu Köyü Tüm hakları saklıdır.